Ankara’da son yıllarda çok sayıda dolmuş ve servis işletmecisine, yalnızca trafik ceza tutanağı gerekçe gösterilerek sigortasız işçi çalıştırma iddiasıyla yüksek tutarlı idari para cezaları kesilmektedir.
Ancak yargı kararları artık nettir:
Tek başına trafik ceza tutanağı, sigortasız işçi çalıştırıldığını ispatlamaz.
2018 sonrası Emniyet ile SGK arasında yapılan veri paylaşımı uygulaması kapsamında, trafik cezası kesilen ticari araç sürücülerine ait bilgiler SGK’ya gönderilmeye başlanmıştır.
SGK bu listeye dayanarak:
Sigortasız işçi çalıştırma
İşe giriş bildirgesi vermeme
Süresinde bildirim yapmama
gerekçeleriyle işletmecilere yüksek idari para cezaları uygulamaktadır.
Dayanak olarak gösterilen mevzuat:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Bu Kanun uyarınca sigortasız işçi çalıştırılması halinde ceza uygulanabilir.
Ancak hukuk devleti ilkesine göre:
Sigortasız çalıştırma fiili, her türlü şüpheden uzak ve kesin delillerle ispatlanmalıdır.
Ankara İdare Mahkemesi kararlarında şu temel ilke ortaya konmuştur:
Trafik ceza tutanağı yalnızca trafik ihlalini gösterir.
Çalışma ilişkisini ispatlamaz.
Ücret ödemesi araştırılmamıştır.
Tanık beyanı alınmamıştır.
Sosyal güvenlik denetmeni raporu yoktur.
Etkin ve uzman soruşturma yapılmamıştır.
Mahkemeler açıkça vurgulamaktadır:
Ceza, varsayıma değil; hukuken kabul edilebilir kesin delile dayanmalıdır.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi daireleri, iptal kararlarını onamakta ve SGK’nın yalnızca trafik tutanağına dayalı işlem tesis etmesini hukuka aykırı bulmaktadır.
Bu artık tekil değil, yerleşik bir içtihat niteliğindedir.
Bir kişinin direksiyon başında bulunması:
İş sözleşmesi kurulduğu anlamına gelmez.
Sürekli ve ücretli çalışma ilişkisini kanıtlamaz.
Sigortasız çalıştırma fiilini otomatik olarak doğurmaz.
İdarenin ceza kesmeden önce uzman denetim, araştırma ve delil toplama yükümlülüğü vardır.
Kuruma itiraz süresi: 15 gün
İdare Mahkemesinde dava açma süresi: Tebliğden itibaren 30 gün
Bu süreler hak düşürücüdür.
Ankara’da dolmuş ve servis esnafına yalnızca trafik ceza tutanağına dayanılarak kesilen SGK idari para cezaları, etkin soruşturma yapılmadığı sürece hukuka aykırıdır.
Bu tür cezalar yargı yoluyla iptal edilmektedir.
Büromuz tarafından açılan davalarda çok sayıda iptal kararı alınmıştır.
