Giresun’da dolmuş ve servis esnafına, yalnızca trafik ceza tutanağı gerekçe gösterilerek sigortasız işçi çalıştırma iddiasıyla yüksek tutarlı idari para cezaları uygulanmaktadır.
Ancak yargı kararları açıktır:
Tek başına trafik ceza tutanağı, sigortasız işçi çalıştırıldığını ispatlamaz.
2018 sonrası Emniyet ile SGK arasında yapılan veri paylaşımı kapsamında, trafik cezası kesilen ticari araç sürücülerinin bilgileri SGK’ya gönderilmektedir.
SGK bu listeye dayanarak işletmecilere:
Sigortasız işçi çalıştırma
İşe giriş bildirgesi vermeme
Süresinde bildirim yapmama
gerekçeleriyle idari para cezası uygulamaktadır.
Bu cezalar çoğu zaman asgari ücretin katları oranında olmaktadır.
Dayanak gösterilen mevzuat:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Kanuna göre sigortasız işçi çalıştırılması halinde idari para cezası uygulanabilir.
Ancak hukuk devleti ilkesine göre:
Sigortasız çalıştırma fiili, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle ispatlanmalıdır.
Giresun İdare Mahkemesi kararlarında şu temel ilkeler benimsenmiştir:
Trafik ceza tutanağı yalnızca trafik ihlalini gösterir.
Çalışma ilişkisini ortaya koymaz.
Ücret ödemesi araştırılmamıştır.
Tanık beyanı alınmamıştır.
Sosyal güvenlik denetmeni raporu bulunmamaktadır.
Etkin ve uzman soruşturma yapılmamıştır.
Mahkemeler şu ilkeyi vurgulamaktadır:
Ceza, varsayıma değil; hukuken kabul edilebilir kesin delile dayanmalıdır.
Samsun Bölge İdare Mahkemesi kararları da iptal yönündeki ilk derece kararlarını onamaktadır.
Bu yaklaşım artık münferit değil, yerleşik içtihat niteliğindedir.
Bir kişinin direksiyon başında bulunması:
İş sözleşmesi kurulduğunu göstermez.
Sürekli ve ücretli çalışma ilişkisini ispatlamaz.
Sigortasız çalıştırma fiilini otomatik olarak doğurmaz.
SGK’nın ceza kesmeden önce sosyal güvenlik mevzuatına uygun uzman denetim ve delil araştırması yapması zorunludur.
Kuruma itiraz süresi: 15 gün
İdare Mahkemesinde dava açma süresi: Tebliğden itibaren 30 gün
Bu süreler hak düşürücüdür.
Giresun’da dolmuş ve servis esnafına yalnızca trafik ceza tutanağına dayanılarak kesilen SGK idari para cezaları, etkin soruşturma yapılmadığı sürece hukuka aykırıdır.
Bu tür cezalar idari yargı yoluyla iptal edilmektedir. Hukuk büromuzun Giresun'da aldığı çok sayıda SGK idari para cezası iptali kararları mevcuttur.
