İstanbul'da Ticari Araç Filosu Olan Şirketlere SGK'dan Otomatik Ceza Uygulaması Hukuka Aykırı Bulundu
**İstanbul**'da lojistik, nakliye, servis ve ticaret şirketlerine, ticari araçlarını kullanan sürücülerin sigortasız çalıştırıldığı iddiasıyla yüksek tutarlı SGK idari para cezaları kesilmektedir. Bu uygulamanın sınırlarını çizen önemli bir karar, **Kahramanmaraş 2. İdare Mahkemesi**'nden geldi.
Mahkemenin 17.07.2026 tarihli, 2025/735 esas ve 2026/864 karar sayılı kararında, bir şirketin aracını kullanan kişinin sigortasız çalıştığı gerekçesiyle kesilen 28.170,00 TL'lik ceza, yeterli araştırma yapılmadığı gerekçesiyle iptal edildi. Karar, İstanbul'da benzer cezalarla karşılaşan işverenler açısından da doğrudan yol gösterici niteliktedir.
> **Ticari bir aracı kullanan kişinin trafik denetiminde tespit edilmesi, tek başına sigortasız işçi çalıştırıldığını ispatlamaz.**
İSTANBUL İLİ İÇİN EMSAL KARAR
Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin 2025/1204 esas, 2025/1313 karar sayılı 30.09.2025 tarihli yük nakli sırasında ticari araçda trafik ceza tutanağı mesnet idari para cezasının iptali kararını: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Sekizinci İdari Dava Dairesi 24.02.2026 tarihli, 2026/121 esas, 2026/551 karar sayılı ilamı ile kesin karar ile onayladı.
İstanbul'da Süreç Nasıl İşliyor?
Emniyet ile SGK arasındaki veri paylaşımı sonucunda, trafik cezası kesilen ticari araç sürücülerine ait bilgiler SGK'ya iletilmektedir. Bu veriye dayanan SGK, İstanbul'daki işletmelere:
- Sigortasız işçi çalıştırma
- İşe giriş/işten ayrılış bildirgesi vermeme
- Muhtasar prim ve hizmet beyannamesini süresinde vermeme
gerekçeleriyle idari para cezası uygulayabilmektedir. İstanbul'un yoğun ticari trafik hacmi nedeniyle bu tür cezalarla en sık karşılaşılan illerin başında gelmektedir.
Dayanak Mevzuat
Cezalar **5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu**'nun 8, 9, 86 ve 102. maddelerine dayandırılmaktadır. Ancak hukuk devleti ilkesi, idarenin bu iddiayı somut ve hukuken kabul edilebilir kesin delillerle ortaya koymasını zorunlu kılmaktadır.
Mahkeme Kararında Öne Çıkan Tespitler
Kahramanmaraş kararında vurgulanan ve İstanbul İdare Mahkemelerinde görülen benzer dosyalarda da karşılaşılan noktalar:
- İdare, bir tespit ve/veya incelemenin varlığını gösteren somut bilgi ve belge sunamamaktadır.
- Dosyada yalnızca trafik denetiminde düzenlenen ceza tutanağı yer almaktadır.
- Sürücünün ve varsa diğer çalışanların/tanıkların ifadesine başvurulmamıştır.
- Sosyal güvenlik mevzuatı bakımından yetkili ve uzman kurum memurlarınca etkin bir soruşturma yürütülmemiştir.
- Kişinin şirkete hizmet akdiyle bağımlı ve ücret karşılığında çalıştığı hususu araştırılmadan ceza kesilmiştir.
Mahkemenin vurguladığı ilke nettir:
**Ceza, varsayıma değil; hukuken kabul edilebilir kesin delile dayanmalıdır.**
Aracı Kullanmak, Sigortasız Çalıştığı Anlamına Gelmez
Bir kişinin şirket aracının başında görülmesi:
- İş sözleşmesi kurulduğunu göstermez.
- Sürekli ve ücretli çalışma ilişkisini kanıtlamaz.
- Aracın hatır için, akraba veya tanıdık tarafından kullanılmış olabileceği ihtimalini ortadan kaldırmaz.
İdarenin ceza kesmeden önce uzman denetim, araştırma ve delil toplama yükümlülüğü vardır.
Süreyi Kaçırmayın
- SGK'ya itiraz süresi: 15 gün (ihtiyari, zorunlu değildir)
- İdare Mahkemesinde doğrudan iptal davası açma süresi: Tebliğden itibaren 30 gün
Bu süreler hak düşürücüdür.
Sonuç
Kahramanmaraş İdare Mahkemesi'nin bu emsal kararı, İstanbul'da sadece trafik tutanağına dayalı olarak kesilen SGK idari para cezalarının hukuka aykırılığını bir kez daha ortaya koymaktadır. İstanbul'da benzer bir cezayla karşılaşan işverenler, süresi içinde doğru hukuki yola başvurarak cezanın iptalini sağlayabilir.
Adana Hukuk Bürosu (Av. Ahmet Çolak) olarak İstanbul dahil Türkiye genelinde bu tür SGK idari para cezası iptal davalarını takip etmeye devam ediyoruz.
0322 359 27 28
