İzmir’de son yıllarda çok sayıda dolmuş ve servis işletmecisine, yalnızca trafik ceza tutanağı gerekçe gösterilerek sigortasız işçi çalıştırma iddiasıyla yüksek tutarlı idari para cezaları uygulanmaktadır.
Ancak yargı kararları açık ve nettir:
Tek başına trafik ceza tutanağı, sigortasız işçi çalıştırıldığını ispatlamaz.
2018 sonrası Emniyet ile SGK arasında yapılan veri paylaşımı kapsamında, trafik cezası kesilen ticari araç sürücülerine ait bilgiler SGK’ya iletilmektedir.
SGK bu listeye dayanarak işletmecilere:
Sigortasız işçi çalıştırma
İşe giriş bildirgesi vermeme
Süresinde bildirim yapmama
gerekçeleriyle idari para cezası uygulamaktadır.
Dayanak gösterilen mevzuat:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Bu Kanun uyarınca sigortasız işçi çalıştırılması halinde idari para cezası verilebilir.
Ancak hukuk devleti ilkesine göre:
Sigortasız çalıştırma fiili kesin ve somut delillerle ispatlanmalıdır.
İzmir İdare Mahkemesi kararlarında şu ilkeler benimsenmiştir:
Trafik ceza tutanağı yalnızca trafik ihlalini gösterir.
Çalışma ilişkisini ortaya koymaz.
Ücret ödemesi araştırılmamıştır.
Tanık beyanı alınmamıştır.
Sosyal güvenlik denetmeni raporu bulunmamaktadır.
Etkin soruşturma yapılmamıştır.
Mahkemeler şu temel prensibi vurgulamaktadır:
Ceza, varsayıma değil; kesin ve hukuken kabul edilebilir delile dayanmalıdır.
İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararları da iptal yönündeki ilk derece kararlarını onamaktadır.
Bu artık münferit değil, yerleşik içtihat niteliğindedir.
Bir kişinin direksiyon başında bulunması:
İş sözleşmesi kurulduğunu göstermez.
Sürekli ve ücretli çalışma ilişkisini ispatlamaz.
Sigortasız çalıştırma fiilini otomatik olarak doğurmaz.
SGK’nın ceza kesmeden önce sosyal güvenlik mevzuatına uygun uzman denetim ve delil araştırması yapması zorunludur.
Kuruma itiraz süresi: 15 gün
İdare Mahkemesinde dava açma süresi: Tebliğden itibaren 30 gün
Bu süreler hak düşürücüdür.
İzmir’de dolmuş ve servis esnafına yalnızca trafik ceza tutanağına dayanılarak kesilen SGK idari para cezaları, etkin soruşturma yapılmadığı sürece hukuka aykırıdır.
Bu tür cezalar idari yargı yoluyla iptal edilmektedir.
