**İzmir'de, özellikle ticari araç, servis ve nakliye işletmelerine, aracı kullanan kişinin sigortasız çalıştırıldığı iddiasıyla yüksek tutarlı SGK idari para cezaları kesilmeye devam ediyor. Ancak yakın tarihli bir idare mahkemesi kararı, bu uygulamanın sınırlarını netleştirdi.
**Kahramanmaraş 2. İdare Mahkemesi**'nin 17.07.2026 tarihli, 2025/735 esas ve 2026/864 karar sayılı kararında, sırf trafik denetim tutanağına dayanılarak kesilen 28.170,00 TL'lik SGK cezası iptal edildi. Bu karar, İzmir'de benzer durumda olan işverenler için de doğrudan yol gösterici niteliktedir.
**Bir aracı kullanan kişinin trafik ekiplerince tespit edilmiş olması, tek başına sigortasız işçi çalıştırıldığını ispatlamaz.**
İzmir'de Süreç Nasıl İşliyor?
Emniyet ile SGK arasındaki veri paylaşımı sayesinde, trafik denetiminde tespit edilen ticari araç sürücülerinin bilgileri SGK'ya iletilmektedir. SGK bu bilgiye dayanarak İzmir'deki işletmelere:
- Sigortasız işçi çalıştırma
- İşe giriş/işten ayrılış bildirgesi vermeme
- Muhtasar prim ve hizmet beyannamesini süresinde vermeme
gerekçeleriyle idari para cezası uygulayabilmektedir.
Dayanak Mevzuat
Cezalar, **5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu**'nun 8, 9, 86 ve 102. maddelerine dayandırılmaktadır. Ancak hukuk devleti ilkesi gereği, idarenin cezai işlem tesis edebilmesi için bu iddiayı somut ve kesin delillerle ortaya koyması şarttır.
Kahramanmaraş Kararı İzmir'deki Davalar İçin Neden Önemli?
Kahramanmaraş İdare Mahkemesi'nin kararında ortaya konan ilkeler, Türkiye genelindeki idare mahkemeleri tarafından da benimsenen yerleşik bir yaklaşımı yansıtıyor:
- Trafik ceza tutanağı yalnızca trafik ihlalini gösterir, çalışma ilişkisini ispatlamaz.
- Ücret ödemesi araştırılmadan, tanık ve ilgili kişi ifadesi alınmadan ceza kesilemez.
- Sosyal güvenlik denetmeni tarafından yapılmış etkin bir soruşturma bulunmalıdır.
- İdare, cezai işlemin dayanağını her türlü şüpheden uzak somut delillerle ortaya koymalıdır.
Bu ilkeler, İzmir İdare Mahkemelerinde görülen benzer davalarda da aynı şekilde uygulanmaktadır.
Aracı Kullanmak, Sigortasız Çalıştığı Anlamına Gelmez
Bir kişinin direksiyon başında görülmesi:
- İş sözleşmesi kurulduğunu göstermez.
- Sürekli ve ücretli çalışma ilişkisini kanıtlamaz.
- Aracın hatır için, akraba veya tanıdık tarafından kullanılmış olma ihtimalini ortadan kaldırmaz.
İdarenin ceza kesmeden önce uzman denetim, araştırma ve delil toplama yükümlülüğü vardır; aksi halde işlem, İzmir'de de iptal edilebilir niteliktedir.
Süreyi Kaçırmayın
- SGK'ya itiraz süresi: 15 gün (ihtiyari, zorunlu değildir)
- İdare Mahkemesinde doğrudan iptal davası açma süresi: Tebliğden itibaren 30 gün
Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.
Sonuç
Kahramanmaraş İdare Mahkemesi'nin verdiği bu emsal karar, İzmir'de benzer gerekçeyle SGK cezası alan işverenler için de güçlü bir hukuki dayanak oluşturmaktadır. Sadece trafik tutanağına dayalı, etkin soruşturma içermeyen SGK idari para cezaları yargı yoluyla iptal ettirilebilir.
Adana Hukuk Bürosu (Av. Ahmet Çolak) olarak İzmir dahil Türkiye genelinde bu tür SGK idari para cezası iptal davalarını takip ediyoruz.
TLF: 0322 359 27 28
ahmetcolak@adanahukuk.com
