Trafik denetiminde sürücünün sigortasız çalıştığı iddiasıyla kesilen SGK idari para cezaları, SGK'nın kendi incelemesi olmadan hukuka aykırıdır. Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dava süreci.
## Trafik Kontrolünde Yakalanan "Sigortasız İşçi" Gerekçesiyle SGK Cezası Kesiliyor mu?
Ticari araç (taksi, dolmuş, kamyon vb.) işletenlerin sıkça karşılaştığı bir uygulama var: Jandarma veya trafik denetim noktalarında yapılan yol kontrolü sırasında, araçta sürücü konumunda bulunan kişinin araç sahibi/işletici olmadığı tespit ediliyor. Bu tutanak doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) gönderiliyor ve İl Müdürlüğü, hiçbir ek inceleme yapmadan, sürücünün "sigortasız çalıştırıldığı" varsayımıyla 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca işverene ağır tutarlı idari para cezası kesiyor.
Adana Hukuk Bürosu olarak takip ettiğimiz ve Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdari Dava Dairesi'nin **18/06/2026 tarihli, E:2026/49, K:2026/3963 sayılı** kararıyla sonuçlanan bir davada, bu uygulamanın hukuka aykırı bulunduğu ve verilen cezanın iptal edildiği görüldü.
## Olayın Özeti
Davacıya ait ticari taksi, jandarma uygulama noktasında yapılan yol denetiminde yabancı uyruklu bir kişi tarafından kullanılırken tespit edilmiş; bu kişinin SGK kaydı bulunmadığı gerekçesiyle işe giriş bildirgesi, işten ayrılış bildirgesi ve muhtasar prim hizmet belgesinin süresinde Kuruma verilmediği ileri sürülerek **48.672,00 TL** tutarında idari para cezası uygulanmıştı. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, ancak istinaf incelemesinde karar bozularak işlem iptal edilmiştir.
## Mahkemenin Gerekçesi: "Şüpheye Yer Bırakmayan Kesin Delil" Şartı
Bölge İdare Mahkemesi, 5510 sayılı Kanun'un 8, 9, 59, 86 ve 102. maddelerini birlikte değerlendirerek şu ilkeyi ortaya koymuştur:
- Trafik denetim tutanağı tek başına, sigortasız çalıştırmanın **açık ve somut** biçimde tespit edildiği anlamına gelmez.
- SGK'nın denetim ve kontrol memurları, ilgili kişinin ve varsa diğer tanıkların ifadelerine başvurarak **etkin bir soruşturma** yürütmek zorundadır.
- Sürücünün işverene hizmet akdiyle bağımlı ve ücret karşılığında çalıştığı hususu idarece **yeterince araştırılmadan**, salt trafik tutanağına dayanılarak ceza kesilmesi hukuka aykırıdır.
- Cezaya konu fiilin işlendiği, "her türlü şüpheden uzak ve hukuken kabul edilebilir kesin delillerle" ortaya konulmalıdır.
Bu gerekçeyle mahkeme, idarenin eksik araştırma ve incelemeye dayalı işlem tesis ettiğine hükmetmiş; istinaf başvurusunu kabul ederek dava konusu idari para cezasının iptaline karar vermiştir.
## Bu Karar Kimler İçin Önemli?
Bu emsal karar özellikle şu kişiler açısından değerlilidir:
- Ticari taksi, minibüs, kamyon gibi araç sahibi/işletmecileri
- Aracını başka bir sürücüye kiralayan veya emanet eden işverenler
- Trafik denetiminde araçta bulunan kişi nedeniyle SGK cezasıyla karşılaşan gerçek/tüzel kişiler
Uygulamada SGK İl Müdürlükleri, trafik tutanağını tek başına yeterli delil kabul ederek doğrudan ceza kesme yoluna gitmekte; oysa yukarıdaki karar bunun idari yargı denetiminde kabul görmeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır.
## Dava Süreci Nasıl İşler?
Bu tür cezalara karşı izlenebilecek yol özetle şu şekildedir:
1. İdari para cezası tebliğ edildikten sonra, **komisyona itiraz beklenmeden** doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
2. Dava dilekçesinde, cezanın dayandığı tek delilin trafik tutanağı olduğu ve SGK'nın 86. madde kapsamında bağımsız bir denetim/inceleme yapmadığı vurgulanmalıdır.
3. İlk derece mahkemesi aleyhe karar verirse, istinaf yoluna başvurularak yukarıdaki gerekçeyle bozulma talep edilebilir.
## Sonuç
Sadece trafik kontrolünde tutulan tutanağa dayanılarak, ek bir SGK incelemesi yapılmaksızın kesilen idari para cezaları, yargı denetiminde iptal edilme riski taşımaktadır. Böyle bir cezayla karşılaşan araç sahiplerinin, süresi içinde hukuki destek alarak dava açması büyük önem taşımaktadır.
**Adana Hukuk Bürosu** olarak SGK idari para cezalarının iptali davalarında uzun yıllara dayanan tecrübemizle, benzer durumdaki işverenlere hukuki destek sunmaktayız. Cezaya konu tutanağınızı ve tebligatınızı bize ileterek ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
*İletişim: adanahukuk.com*
