Son yıllarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ticari araç sürücülerine kesilen trafik ceza tutanaklarını inceleyerek, ceza tutanağında sürücü olarak görünen kişinin o araçta sigortalı olarak çalışıp çalışmadığını araştırmaktadır.
Bu uygulamada SGK; trafik cezası tutanağındaki sürücünün sigortalı olmadığı tespit edildiğinde, araç sahibi veya araç sahibi şirketten;
İşe giriş bildirgesi
İşten ayrılış bildirgesi
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi
Diğer sigortalılık belgeleri
gibi çeşitli belgeleri talep etmektedir.
SGK tarafından gönderilen belge isteme yazısına süresi içinde cevap verilmemesi halinde, kurum işlemleri re’sen (kendiliğinden) yapabilmekte ve işyeri sahiplerine idari para cezaları gönderebilmektedir.
Ancak trafik cezası tutanağında görülen sürücünün her zaman işçi olduğu anlamına gelmez.
Ticari araçlarda sürücü olarak görünen kişinin her zaman araç sahibi yanında çalışan bir işçi olduğu kabul edilemez.
Uygulamada sıkça şu durumlar yaşanmaktadır:
Araç sürücüsü çoğu zaman araç sahibinin oğlu, akrabası veya yakını olabilir.
Sigortalı sürücü, aracı kısa süreliğine başka bir kişiye kullandırmış olabilir.
Araç tamirde iken test sürüşü sırasında tamirci veya çalışanı trafik cezasına muhatap olabilir.
Araç sahibi bir arkadaşına veya yakınına hatır için aracı kullandırmış olabilir.
Araç özel bir iş için (örneğin yayladan eşya taşıma gibi) geçici olarak kullanılmış olabilir.
Bu gibi durumlarda trafik ceza tutanağı tek başına çalışma ilişkisini kanıtlamaz.
İşçi çalıştırıldığının kabulü için;
fiili çalışma,
ücret ödemesi,
iş akdi,
bordro,
tanık,
sözleşme
gibi somut delillerin bulunması gerekir.
SGK tarafından gönderilen belge isteme yazılarına karşı itiraz dilekçesi verilebilir.
Her ne kadar bu itirazlar çoğu zaman kurum tarafından kabul edilmese de, daha sonra açılacak davalarda mahkemeler bu itiraz dilekçelerini dosya kapsamında incelemektedir.
Bu nedenle belge isteme yazısına yazılı itiraz yapılması önemlidir.
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
........................................ SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ
........................................ SOSYAL GÜVENLİK MERKEZİ
İLGİ : ..... / ..... / 20..... tarihli ............................ sayılı belge isteme yazınız.
İlgi yazınız ile aracımda/şirketimize ait araçta sürücü olarak görülen ........................................ isimli kişinin trafik ceza tutanağı ile trafik kuralı ihlali nedeniyle ceza aldığı, adı geçen kişinin ceza tarihinde işyerimizde sigortalı görünmediği belirtilerek adı geçen kişi hakkında işe giriş bildirgesi ve işten ayrılış bildirgesi verilmesi talep edilmiştir.
Ancak her kara taşıtını geçici süre ile kullanan sürücü belgesi sahibi bir kişinin bu kullanım nedeniyle iş akdi ile işverene bağlı çalışan olarak kabul edilmesi hukuken mümkün değildir.
Kaldı ki trafik ceza tutanağı tek başına çalışma olgusunun kanıtı değildir. Fiili çalışma ancak somut ve kesin delillerle ispatlanabilir.
Somut olayda;
- Adı geçen kişinin ifadesi alınmamıştır.
- İddia edilen iş ilişkisine ilişkin tanık beyanı bulunmamaktadır.
- Ücret ödemesine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.
- Bordro veya yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır.
Bu haliyle yapılan tespit varsayıma dayalıdır. Öncelikle ilgili kişinin beyanının alınması, varsa tanıkların dinlenmesi ve ücret kaydı gibi hususların araştırılması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen nedenlerle adı geçen kişinin iş akdi ile işyerimize bağlı çalışan bir işçi olduğu iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.
Bu nedenle yalnızca trafik ceza tutanağı esas alınarak işe giriş ve işten ayrılış bildirgesi talep edilmesi hukuka aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle söz konusu belge isteme yazınıza itiraz ettiğimizi ve talep edilen bildirgelerin verilmeyeceğini bilgilerinize arz ederim.
Tarih : ..... / ..... / 20.....
Adı Soyadı / Firma Ünvanı : ..................................................
İmza : ..................................................
Adres :
................................................................................
................................................................................
Telefon : ..................................................
Trafik ceza tutanaklarına dayanılarak kesilen SGK idari para cezaları hakkında idare mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.
Bu konuda birçok mahkeme kararı, trafik ceza tutanağının tek başına sigortasız işçi çalıştırıldığını göstermeyeceğini kabul etmektedir.
🌐 Daha fazla bilgi için:
adanahukuk.com
