28.01.2024 tarihinde Adana TEM Otoyolu 8. km’de düzenlenen trafik denetiminde, müvekkil şirkete ait ticari aracın A.S. isimli bir kişi tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir. Kilis SGK İl Müdürlüğü bu tespiti esas alarak, söz konusu kişinin sigortasız işçi olarak çalıştırıldığı gerekçesiyle 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca şirket hakkında toplam 122.014,00 TL idari para cezası uygulamıştır.
İdari işlemin tek dayanağı; sürücünün trafik kuralını ihlali nedeniyle düzenlenen trafik ceza tutanağıdır. SGK, bu tutanaktan hareketle doğrudan idari para cezasına hükmetmiş; kişinin gerçekten hizmet akdiyle bağımlı ve ücret karşılığı çalışıp çalışmadığını araştırmamıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararı
Gaziantep 5. İdare Mahkemesi davayı reddetmiştir.
Mahkeme; aracın tescil bilgilerinde kullanım şeklinin “yük nakli” olması, şirketin daha önce 25’ten fazla kayıt dışı işçi çalıştırmasına rastlanmış olması, A.S.’nin aynı şirketten başka kayıt dışı çalışmalarının da tespit edilmiş bulunması ve ticari aracın niteliği gibi unsurları bir arada değerlendirerek tespitlerin sırf trafik tutanağına dayanmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi’nin İptal Kararı
Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdari Dava Dairesi, istinaf incelemesinde ilk derece kararını kaldırarak dava konusu işlemi iptal etmiştir.
Mahkeme öncelikle temel ilkeyi şu şekilde ortaya koymuştur:
“Kamu gücünü kullanarak özel ve tüzel kişiler hakkında cezai işlemler tesis etme yetkisiyle donatılan idarenin, bu işlemleri hangi gerekçeyle tesis ettiğini her türlü şüpheden uzak somut dayanaklarıyla ortaya koyması hukuk devleti olmanın bir gereğidir.”
Ardından somut tespitine geçmiştir: Dosya kapsamında davalı idarece bir tespit ve/veya incelemenin mevcudiyetini gösteren bilgi ya da belge sunulamamıştır. Mevcut tek belge trafik tutanağıdır. İdare; ilgili kişinin ve varsa diğer çalışanlar ile tanıkların ifadelerini almamış, sosyal güvenlik mevzuatı bakımından yetkili kurum memurları aracılığıyla işyerinde etkin bir soruşturma yapmamıştır. Bu nedenle kişinin hizmet akdiyle bağımlı olarak ve ücret karşılığında çalıştığı yeterince araştırılarak ortaya konulmamıştır.
Mahkeme, ilk derece mahkemesinin birikimli delil değerlendirmesini de yeterli bulmamış ve oybirliğiyle iptal kararı vermiştir.
Sonuç
Bu karar; trafik denetimine dayalı SGK idari para cezası davalarında sıkça öne sürülen “trafik tutanağı yeterli delildir” argümanını net biçimde reddeden önemli bir emsal niteliği taşımaktadır. Benzer bir ceza alan işverenlerin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açması büyük önem taşımaktadır.
Karar künyesi: Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi, E: 2025/4078, K: 2026/3298, 07.04.2026
