Trafik Ceza Tutanağı Tek Başına SGK Cezasına Dayanak Olamaz

Gaziantep 5. İdare Mahkemesi’nden Emsal Niteliğinde İptal Kararı

 

Gaziantep 5. İdare Mahkemesi, yalnızca trafik ceza tutanağına dayanılarak düzenlenen SGK idari para cezasını hukuka aykırı bularak iptal etti. Karar, özellikle personel taşımacılığı, servisçilik ve ticari araç işletmeciliği yapan işverenler açısından büyük önem taşımaktadır.  

 

Davaya konu olayda, davacı şirkete ait ticari aracın sürücüsü hakkında trafik ceza tutanağı düzenlenmiş, SGK ise bu kişiyi “sigortasız çalışan” kabul ederek 5510 sayılı Kanun kapsamında 128.017,00 TL idari para cezası uygulamıştır. Ancak Mahkeme, yalnızca trafik tutanağına dayanılarak sigortasız çalışma olgusunun ispatlanamayacağını açıkça ortaya koymuştur.  

 

⸻

 

Olayın Özeti

 

Davacı şirket adına kayıtlı 79 S 0993 plakalı araç sürücüsü hakkında trafik denetimi sırasında işlem yapılmış, sürücünün Ahmet Etyemez olduğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine SGK, bu kişinin davacı şirkette sigortasız çalıştırıldığı sonucuna vararak:

 

• Sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmemesi,
• Aylık prim ve hizmet belgelerinin sunulmaması,
• İşten ayrılış bildirgesinin verilmemesi

 

gerekçeleriyle yüksek miktarda idari para cezası tesis etmiştir.  

 

Davacı şirket ise:

 

• Araç sürücüsünün ücretli çalışan olmadığını,
• Hatır için aracı kullandığını,
• SGK tarafından yeterli araştırma yapılmadığını,
• Sadece trafik ceza tutanağına dayanılarak işlem tesis edildiğini

 

ileri sürerek işlemin iptalini istemiştir.  

 

⸻

 

Mahkemenin Çok Önemli Tespiti

 

Mahkeme kararında özellikle şu hususların altı çizilmiştir:

 

“Salt kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen trafik ceza tutanakları esas alınarak davacı şirkete para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.”  

 

Mahkemeye göre:

 

• Trafik polisi tarafından düzenlenen tutanak tek başına yeterli delil değildir.
• SGK’nın kendi uzman denetim elemanları aracılığıyla ayrıca araştırma yapması gerekir.
• Araç sürücüsünün gerçekten hizmet akdiyle çalışıp çalışmadığı somut delillerle ortaya konulmalıdır.
• Şoförün ve diğer çalışanların ifadeleri alınmalı,
• İşyerinde etkin sosyal güvenlik soruşturması yapılmalıdır.

 

Bu işlemler yapılmadan doğrudan ceza uygulanması hukuka aykırıdır.  

 

⸻

 

Kararın SGK Uygulamaları Açısından Önemi

 

Son yıllarda özellikle:

 

• Servis taşımacılığı,
• Öğrenci/personel taşımacılığı,
• Minibüs ve dolmuş işletmeciliği,
• Ticari araç sahipleri

 

hakkında trafik denetimleri sonrası SGK tarafından yoğun şekilde idari para cezaları düzenlenmektedir.

 

Çoğu dosyada yalnızca trafik tutanakları esas alınmakta; ancak bu karar, SGK’nın mutlaka ayrıca somut ve kesin delil toplaması gerektiğini göstermektedir.

 

Mahkeme, kayıt dışı çalışma iddiasının:

 

• Her türlü şüpheden uzak,
• Maddi ve somut delillerle,
• Hukuken kabul edilebilir şekilde

 

ispat edilmesi gerektiğini açıkça vurgulamıştır.  

 

⸻

 

Mahkemenin Sonucu

 

Gaziantep 5. İdare Mahkemesi;

 

• 128.017,00 TL SGK idari para cezasını iptal etmiş,
• Ayrıca 30.000 TL vekalet ücretinin davacıya ödenmesine karar vermiştir.  

 

Karar, SGK’nın yalnızca trafik ceza tutanağına dayanarak işlem tesis etmesinin hukuka uygun olmadığını ortaya koyan önemli bir emsal niteliğindedir.

 

⸻

 

Sonuç ve Değerlendirme

 

Bu karar göstermektedir ki:

 

✅ Trafik ceza tutanağı tek başına sigortasız çalışma ispatı değildir.

✅ SGK ayrıca etkin ve uzman inceleme yapmak zorundadır.

✅ Şoförün gerçekten hizmet akdiyle çalıştığı kesin delillerle ortaya konulmalıdır.

✅ Eksik incelemeyle düzenlenen SGK idari para cezaları iptal edilebilir.

 

Özellikle servisçi, taşımacı ve ticari araç sahipleri açısından bu karar önemli bir hukuki dayanak oluşturmaktadır.