Trafik Ceza Tutanağı Tek Başına SGK İdari Para Cezasına Dayanak Olamaz Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi’nden Emsal Karar (2026)

 

Sosyal Güvenlik Kurumu son yıllarda Emniyet birimlerince yapılan trafik denetimlerinde araç kullanan kişileri esas alarak birçok işveren hakkında idari para cezası düzenlemektedir. Ancak bu uygulamanın hukuka uygun olabilmesi için yalnızca trafik tutanağı yeterli değildir.

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesinin 19.06.2026 tarihli 2026/ 269 ESAS, 2026/3978 kararı, bu konuda işverenler lehine son derece önemli ilkeler ortaya koymuştur.

Olay Neydi?

Bir otobüs sürücüsü trafik denetiminde araç kullanırken tespit edilmiştir.

SGK, bu tespitten hareketle kişinin sigortasız çalıştırıldığı sonucuna ulaşmış ve;

• İşe giriş bildirgesinin verilmemesi,
• İşten ayrılış bildirgesinin verilmemesi,
• Prim ve hizmet belgelerinin verilmemesi

gerekçeleriyle toplam 62.007 TL idari para cezası uygulamıştır.

İlk derece mahkemesi davayı reddetmiştir.

Ancak istinaf incelemesini yapan Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi kararı tamamen kaldırarak SGK işlemini iptal etmiştir.

Mahkeme Neden İptal Kararı Verdi?

Kararda özellikle şu tespitler yapılmıştır:

• Trafik ceza tutanağı yalnız başına sigortasız çalışmayı ispatlamaz.
• SGK uzman denetim elemanlarınca etkin bir araştırma yapılmamıştır.
• Araç sürücüsünün ifadesi alınmamıştır.
• Diğer çalışanların veya tanıkların ifadelerine başvurulmamıştır.
• Hizmet akdiyle çalışma ve ücret ilişkisi araştırılmamıştır.
• İşveren ile kişi arasındaki hukuki ilişki somut delillerle ortaya konulamamıştır.

Mahkemeye göre;

“Her türlü şüpheden uzak, hukuken kabul edilebilir kesin deliller ortaya konulmadan yalnızca trafik denetim tutanağına dayanılarak idari para cezası uygulanamaz.”

Bu Karar Neden Çok Önemlidir?

Karar, SGK’nın sıkça kullandığı şu yöntemin hukuka aykırı olabileceğini göstermektedir:

Trafik denetiminde araç kullanan kişi = Sigortasız işçi

Mahkeme bu varsayımı kabul etmemiştir.

Çünkü;

• araç emanet alınmış olabilir,
• deneme sürüşü yapılmış olabilir,
• ücretsiz yardım söz konusu olabilir,
• farklı hukuki ilişkiler bulunabilir.

Bunların araştırılması SGK’nın yükümlülüğündedir.

SGK Önce Araştırma Yapmak Zorundadır

5510 sayılı Kanun SGK’ya geniş araştırma yetkisi vermektedir.

Ancak bu yetki;

• etkin inceleme yapılmasını,
• delil toplanmasını,
• tanık dinlenmesini,
• çalışma ilişkisinin ortaya konulmasını

gerektirir.

Bu işlemler yapılmadan doğrudan ceza uygulanması hukuk devleti ilkesine aykırıdır.

Kararın İşverenler Açısından Sonucu

Bu karar özellikle;

• otobüs işletmeleri,
• servis taşımacıları,
• dolmuş işletmeleri,
• nakliyeciler,
• lojistik firmaları,
• akaryakıt şirketleri

için önemli bir emsal niteliğindedir.

Trafik uygulamasında araç kullanan kişinin görülmesi tek başına kayıt dışı istihdamın ispatı değildir.

Sonuç

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi, yalnızca trafik ceza tutanağına dayanılarak SGK tarafından idari para cezası uygulanamayacağını açık biçimde ortaya koymuştur.

Öncelikle etkin soruşturma yapılmalı, çalışma ilişkisi kesin ve somut delillerle ispat edilmelidir.

Aksi halde düzenlenen idari para cezaları idari yargıda iptal edilebilecektir.

Av. Ahmet Çolak-Adana Hukuk Bürosu