Gaziantep 4. İdare Mahkemesi, ticari araç sahibine yalnızca trafik ceza tutanağına dayanılarak kesilen SGK idari para cezasını iptal etti.
Mahkeme kararında özetle; bir kişinin ticari aracı kullanmış olmasının, tek başına o kişinin araç sahibi şirket nezdinde hizmet akdiyle, ücret karşılığı ve işveren emir-talimatı altında çalıştığını göstermeyeceği vurgulandı.
Davacı şirket adına kayıtlı ticari araç, trafik denetiminde başka bir kişi tarafından kullanılmıştır. SGK, bu trafik ceza tutanağını esas alarak araç sürücüsünün sigortasız çalıştırıldığını kabul etmiş ve şirkete 122.014 TL idari para cezası uygulamıştır.
Şirket ise sürücünün ücretli işçi olmadığını, aracın hatır için kullanıldığını, trafik ceza tutanağının sigortasız çalışma tespiti sayılamayacağını ileri sürerek işlemin iptalini istemiştir.
Mahkeme, SGK’nın yalnızca trafik tutanağına dayanarak ceza veremeyeceğini belirtti.
Kararda özellikle şu hususlar öne çıktı:
Bir kişiye ceza verilebilmesi için fiilin somut bilgi ve belgelerle, şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerekir.
SGK tarafından işyerinde etkin bir denetim yapılmamış, sürücünün ve varsa tanıkların ifadeleri alınmamıştır.
Sürücünün davacıya bağlı, ücret karşılığı ve hizmet akdiyle çalıştığı somut olarak ortaya konulmamıştır.
Trafik ceza tutanağı, trafik kuralı ihlaline ilişkindir; doğrudan sigortasız işçi çalıştırma tespiti değildir.
Bu nedenle Mahkeme, eksik araştırma ve incelemeye dayalı SGK idari para cezasını hukuka aykırı bularak iptal etmiştir.
Bu karar, özellikle dolmuş, servis, otobüs, kamyon, minibüs ve ticari araç sahipleri bakımından büyük önem taşımaktadır.
SGK uygulamada zaman zaman trafik ceza tutanaklarını esas alarak araç sahiplerine “sigortasız işçi çalıştırma” iddiasıyla yüksek miktarlı idari para cezaları kesmektedir.
Ancak mahkeme kararının açıkça ortaya koyduğu gibi:
Trafik ceza tutanağı tek başına sigortasız çalışma delili değildir.
SGK’nın ceza verebilmesi için;
somut, kesin ve hukuken geçerli delillerle ortaya koyması gerekir.
Ticari araçta bir kişinin sürücü olarak görülmesi, otomatik olarak sigortasız işçi çalıştırıldığı anlamına gelmez.
SGK’nın yalnızca trafik ceza tutanağına dayanarak idari para cezası kesmesi, yeterli araştırma yapılmadığı durumlarda hukuka aykırı kabul edilmektedir.
Bu nedenle trafik ceza tutanağına dayalı SGK idari para cezalarında, olayın özelliğine göre süresi içinde itiraz ve dava yollarına başvurulması büyük önem taşır.
Dayanak karar: Gaziantep 4. İdare Mahkemesi, 21.05.2026, E.2026/96 K.2026/1035.
Av. Ahmet Çolak
